Relacja z warsztatów ceramicznych w Kamienicy Oleśnickich

W sobotę i niedzielę, 29 i 30 sierpnia 2026 roku, Kamienica Oleśnickich zamieniła się w pełną gliny pracownię ceramiczną. Cztery grupy uczestników wzięły udział w warsztatach „Zdzicha ceramika – świętokrzyskie inspiracje ludowe”, zorganizowanych w ramach projektu „Formy z natury – rzeźba ceramiczna w praktyce”.

Warsztaty poprowadził Zdzisław Nowak, ceramik samouk z Miedzianej Góry, znany jako Zdzich Ceramik. Swoją przygodę z ceramiką rozpoczął w 2012 roku, a od 2022 roku jest członkiem Stowarzyszenia Twórców Ludowych. W swojej twórczości czerpie z tradycji dawnej ceramiki Kielecczyzny, tworząc rozbudowane formy figuralne, między innymi kapliczki, madonny, anioły i diabły.
Jego prace prezentowane były między innymi w Narodowym Instytucie Kultury i Dziedzictwa Wsi w Warszawie. W 2024 roku otrzymał Grand Prix Marszałka Województwa Świętokrzyskiego. Zdzisław Nowak jest także jednym z twórców, których działalność przyczyniła się do wpisania garncarstwa i ceramiki figuralnej z Chałupek na Krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego.
Przez dwa dni w Kamienicy Oleśnickich powstawały dziesiątki glinianych kogucików. Ten charakterystyczny motyw od lat pojawia się w ludowej ceramice regionu świętokrzyskiego. Uczestnicy poznawali kolejne etapy pracy z gliną: od formowania bryły, przez nadawanie jej kształtu, aż po tworzenie detali, które nadają figurkom indywidualny charakter. Wszystko odbywało się pod czujnym okiem prowadzącego, który cierpliwie dzielił się swoim doświadczeniem i podpowiadał, jak poradzić sobie z kolejnymi etapami pracy.

Była to lekcja rzemiosła, ale także okazja do spotkania, rozmowy i wspólnego tworzenia. Warsztaty pokazały, że ceramika może łączyć uczestników w różnym wieku, a Kamienica Oleśnickich coraz częściej staje się miejscem, w którym można nie tylko oglądać sztukę, ale także samemu jej doświadczyć.
Przed uczestnikami jeszcze jeden ważny etap. Powstałe podczas warsztatów rzeźby muszą teraz odpowiednio wyschnąć, a następnie zostaną wypalone w piecu ceramicznym. Dopiero wtedy będą gotowe na kolejną część pracy.

Kolejne warsztaty odbędą się 26 i 27 września 2026 roku, ponownie pod kierunkiem Zdzisława Nowaka. Podczas tych spotkań uczestnicy zajmą się szkliwieniem wcześniej wypalonych kogucików. W zależności od pomysłów i zainteresowań poszczególnych grup powstaną także nowe ceramiczne formy.

Projekt „Formy z natury – rzeźba ceramiczna w praktyce” realizuje Sandomierskie Centrum Kultury. Jego celem jest edukacja kulturalna, popularyzacja sztuki ceramicznej wśród różnych grup wiekowych oraz promocja lokalnego rzemiosła artystycznego charakterystycznego dla regionu świętokrzyskiego.
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego.