Sandomierz uczcił 86. rocznicę agresji sowieckiej na Polskę i Dzień Sybiraka

17 września w Sandomierzu oddaliśmy hołd Ofiarom agresji sowieckiej z 17 września 1939 r. oraz zesłańcom — Sybirakom. Uroczystości rozpoczęły się przy Symbolicznej Mogile Katyńskiej w wojskowej części Cmentarza Katedralnego, gdzie delegacje złożyły kwiaty i zapaliły znicze. Następnie w kościele pw. św. Józefa odprawiono Mszę św. w intencji Sybiraków i wszystkich Ofiar II wojny światowej.

Serdecznie dziękujemy mieszkańcom, harcerzom, młodzieży szkolnej, przedstawicielom organizacji kombatanckich oraz władzom miasta i powiatu za liczną obecność i wspólne upamiętnienie. To czytelny dowód, że historia Sandomierza i tragiczny wrzesień 1939 roku pozostają żywe w naszej pamięci i nas jednoczą.

17 września 1939 r. Armia Czerwona uderzyła na Polskę na całej długości wschodniej granicy, realizując tajny protokół do paktu Ribbentrop–Mołotow. Skutkiem tej napaści był czwarty rozbiór i okupacja wschodnich województw II RP, co przypieczętowało losy państwa w pierwszych tygodniach II wojny światowej. Według opracowań IPN i muzealników był to atak skoordynowany z III Rzeszą, wynikający bezpośrednio z ustaleń tajnego protokołu o podziale stref wpływów.

Tego samego dnia obchodzimy Dzień Sybiraka — święto upamiętniające wszystkich obywateli polskich wywiezionych w głąb Związku Sowieckiego. Po raz pierwszy zorganizował je Związek Sybiraków w 2004 r., a od 2013 r. ma rangę święta państwowego ustanowionego uchwałą Sejmu RP.

Deportacje prowadzone były w czterech głównych wywózkach od lutego 1940 do czerwca 1941 r. Historycy IPN szacują, że co najmniej 320 tys. obywateli II RP zostało wywiezionych na „nieludzką ziemię”; część badań i przekaz Związku Sybiraków wskazują na znacznie wyższą liczbę sięgającą około 1,3 mln — spór o dokładną skalę trwa, ale nie ulega wątpliwości, że były to masowe represje dotykające całe rodziny.

Symbolem sowieckiego terroru stała się Zbrodnia Katyńska — mord na polskich jeńcach wojennych i przedstawicielach elit II RP. Z noty Aleksandra Szelepina (KGB) wynika liczba co najmniej 21 857 zamordowanych. W Sandomierzu pamięć o tej tragedii pielęgnujemy przy Symbolicznej Mogile Katyńskiej na Cmentarzu Katedralnym, której historia sięga początku lat 90.

Obchody były wyrazem naszej wdzięczności dla wszystkich, którzy ponieśli ofiarę, oraz zobowiązaniem, by prawdę o 17 września 1939 r., o Sybirakach i o Katyniu przekazywać kolejnym pokoleniom. Cześć Ich Pamięci.