Wyjątkowe obchody setnej rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości miały miejsce w Sandomierzu w dniach 9-11 listopada 2018 r. Były one bezpośrednim nawiązaniem do 3 – dniowych uroczystości zorganizowanych 100 lat temu w Sandomierzu w reakcji na tekst orędzia Rady Regencyjnej o proklamowaniu powstania niepodległego państwa polskiego. Szereg wydarzeń, odbywających się pod hasłem „Trzy dni dla Niepodległej” miał na celu zachęcenie mieszkańców miasta do wspólnego świętowania.

  Zorganizowane przez Sandomierskie Centrum Kultury, Miejską Bibliotekę Publiczną im. Jana Długosza w Sandomierzu, przy współpracy z 3. Batalionem radiotechnicznym w Sandomierzu oraz Muzeum Okręgowym w Sandomierzu 3 – dniowe uroczystości zostały wypełnione licznymi atrakcjami i inicjatywami zrealizowanymi w przestrzeni publicznej Sandomierza.

   W piątek 9 listopada o godz. 11.11 na Rynku Starego Miasta odbyło się bicie rekordu dla Niepodległej, czyli wspólne śpiewanie hymnu państwowego z udziałem uczniów sandomierskich szkół podstawowych, przedstawicieli samorządu, mieszkańców miasta oraz turystów. Następnie ponad 300 osób utworzyło „Żywą Flagę”, która została sfotografowana z drona.

   Równolegle w sandomierskim zamku miał miejsce konkurs „POLONIA RESTITUTA – Żywe obrazy alegorii Ojczyzny”. Był on skierowany do młodzieży szkół średnich i miał na celu włączenie jej w obchody 100-lecia odzyskania przez Polskę niepodległości poprzez poznawanie historii, literatury, sztuki i teatru. Istotą konkursu było odwzorowanie przez uczniów wielkich dzieł malarstwa polskiego o tematyce patriotycznej i niepodległościowej. W konkursie wzięli udział uczniowie 6 sandomierskich szkół ponadpodstawowych: I Liceum Ogólnokształcącego Collegium Gostomianum, II Liceum Ogólnokształcącego, Katolickiego Liceum Ogólnokształcącego, Zespołu Szkół Technicznych i Ogólnokształcących, Ponadgimnazjalnego Zespołu Szkół Ekonomicznych oraz Zespołu Szkół Centrum Kształcenia Rolniczego. Wśród dzieł, które poszczególne drużyny miały za zadanie odtworzyć były m.in. obrazy Jacka Malczewskiego z cyklu Polonia, dyptyk Pożegnanie i Powitanie powstańca Artura Grottgera, czy Śmierć Wandy Maksymiliana Antoniego Piotrowskiego. Decyzją jury, w którego skład wchodziła pomysłodawczyni konkursu - Grażyna Milarska, reprezentująca Miejską Bibliotekę Publiczną - Barbara Chmielewska, kustosz Muzeum Diecezjalnego – dr Urszula Stępień oraz kierownik Działu Historycznego Muzeum Okręgowego w Sandomierzu - dr Tomisław Giergiel, I miejsce przypadło drużynie reprezentującej I Liceum Ogólnokształcące w Sandomierzu. Zwycięzcy pod opieką pani Joanny Pieronkiewicz - Szpernal przygotowali instalację odzwierciedlającą obraz Jacka Malczewskiego Polonia (1914). II miejsce zajął Zespół Szkół Technicznych i Ogólnokształcących z prezentacją obrazu Maksymiliana Antoniego Piotrowskiego Śmierć Wandy, przygotowaną pod kierunkiem Agnieszki Furman. Na najniższym stopniu podium stanęła drużyna reprezentująca Zespół Szkół Centrum Kształcenia Rolniczego za odwzorowanie obrazu Jacka Malczewskiego Polonia (1918). Uczniowie zostali przygotowani przez nauczycielki Halinę Skorupę oraz Agnieszkę Woźniak. Nagrody dla wszystkich uczestników konkursu ufundowali jego organizatorzy: Sandomierskie Centrum Kultury, Miejska Biblioteka Publiczna w Sandomierzu i Muzeum Okręgowe w Sandomierzu oraz sponsorzy: Wydawnictwo Diecezjalne i Drukarnia w Sandomierzu, Grupa morele.net, restauracja „Pod Ciżemką”, „Pizzeria&Restauracja Mariano” oraz „Lapidarium pod Ratuszem”.

  Przygotowane przez uczniów prace konkursowe obejrzeć można było w niedziele 11 listopada podczas„żywej wystawy” prezentowanej w Muzeum Okręgowym w Sandomierzu.

  Obchody 10 listopada w swojej wymowie nawiązywały do tradycji obchodzenia świąt narodowych wraz z wojskiem polskim, które w Sandomierzu sięgają czasów dwudziestolecia międzywojennego. Wówczas wokół stacjonującego w mieście 2. Pułku Piechoty Legionów ogniskowało się życie społeczne i kulturalne. W wigilię 100. rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości w godzinach od 12.00 do 16.00 odbył się zorganizowany przez 3. Sandomierski Batalion Radiotechniczny „Dzień otwartych koszar”. Tłumy sandomierzan odwiedzających tego dnia koszary miały niepowtarzalną okazję zobaczyć, jak wygląda dzień w jednostce wojskowej. Wśród licznych atrakcji dużym zainteresowaniem cieszyły się pokazy sprzętu statycznego i symulator strzelania. Ciekawą wystawę prezentującą polskie uzbrojenie na przestrzeni 100 lat przygotowała Grupa Rekonstrukcji Historycznej „Niezłomni” pod kierunkiem  Adama Bidasa. Dla najmłodszych przygotowano zabawy i konkursy. Kulminacyjnym momentem tego dnia była uroczystość posadzenia dębu im. Józefa Piłsudskiego na terenie 3. Sandomierskiego Batalionu Radiotechnicznego. Sadzonka dębu pochodziła z Zułowa, miejsca urodzin Marszałka. Do Sandomierza przywieźli ja polscy harcerze z Solecznik na Wileńszczyźnie i powierzyli opiece swoim rówieśnikom z Katolickiego Liceum w Sandomierzu. Moment posadzenia dębu poprzedził akt przekazania sadzonki dowódcy 3. Sandomierskiego Batalionu Radiotechnicznego ppłk. Pawłowi Czajkowskiemu przez Magdalenę Kwiatkowską - dyrektor Katolickiej Szkoły Podstawowej i Katolickiego Liceum w Sandomierzu. Przy udziale licznie zgromadzonych mieszkańców Sandomierza, przedstawicieli władz wojskowych, samorządowych i kościelnych, dąb im. Józefa Piłsudskiego został posadzony przez ppłk. Pawła Czajkowskiego, burmistrza elekta  Marcina Marca i Aleksandrę Pawłowska-Mazur. Bezpośrednio po uroczystości posadzenia dębu odbył się „Capstrzyk w wigilię Święta Niepodległości”. Uroczysty przemarsz prowadzony przez Sandomierską Orkiestrę Detą, a następnie formacje wojskowych służb mundurowych, paramilitarnych, władze samorządowe i mieszkańców miasta rozpoczął się spod siedziby 3. Sandomierskiego Batalionu Radiotechnicznego i kierując się ul. Mickiewicza i Sokolnickiego dotarł na Rynek Starego Miasta. Pochód zamykali motocykliści z flagami Polski i pochodniami z Sandomierskiego Związku Motocyklowego „Moto Sandomierz”. Przed płytą wmurowaną w ścianę Ratusza, upamiętniającą poległych w latach 1918-1920 żołnierzy, delegacje służb mundurowych i przedstawiciele sandomierskiego samorządu złożyli okolicznościowe wiązanki kwiatów.

   Dzień zakończył koncert pt. ”Wspomnienia dawnych dni” w wykonaniu trio „Retro Orchestry”. Zgromadzeni w Sali Rycerskiej Zamku Królewskiego widzowie mieli okazję wysłuchać najpiękniejszych utworów z lat 20. i 30. XX wieku w ciekawych aranżacjach.

  W Narodowe Święto Niepodległości organizatorzy „Trzech dni dla Niepodległej” zaoferowali wszystkim świętującym w naszym mieście udział w wystawie, którą przygotowali uczestnicy konkursu „Polonia Restituta- Żywe obrazy alegorii Ojczyzny”. W ramach „Dnia Kina Polskiego” sandomierskie Kino Starówka zaprosiło na seans filmowy „Zimnej wojny” w reż. Pawła Pawlikowskiego. Zwieńczeniem 3-dniowych uroczystości był odbywający się w Zamku Królewskim koncert „Z wdzięczności dla niepodległości. Zdrowy Polak - nowy patriotyzm” z udziałem zespołu „Triodeon”, który tworzą Anna i Jacek Przybyszowie oraz Patryk Walczak. Wszystkie wydarzenia w ramach „Trzech dni dla Niepodległej” transmitowała telewizja internetowa K-SND TV, https://ksndtv.wordpress.com/.

  Serdecznie dziękujemy mieszkańcom Sandomierza, współorganizatorom, sponsorom i turystom za udział w „Trzech dniach dla Niepodległej” oraz współtworzenie tej niezwykłej atmosfery radosnego świętowania 100. rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości.